માથાના વાળ સફેદ થવા પાછળનું એક કારણ ‘તણાવ’ છે. બ્રાઝિલની સાઓ પાઉલો અને અમેરિકાની હાર્વર્ડ યુનિવર્સિટીના વૈજ્ઞાનિકોના એક રિસર્ચમાં આ વાત સામે આવી છે. ‘નેચર’ નામની મેડિકલ જર્નલમાં પ્રકાશિત થયેલાં રિસર્ચ મુજબ શરીરમાં રહેલાં સ્ટેમ સેલ (કોશિકાઓ) ચામડી અને વાળના રંગ માટે જવાબદાર હોય છે. તણાવને લીધે આ કોશિકાઓની કાર્યપ્રણાલી પર અસર પડે છે. તેને લીધે વાળના રંગ પર અસર પડે છે.
ઉંદરો પર રિસર્ચ કરવામાં આવ્યું
આ રિસર્ચ ઉંદરો પર કરવામાં આવ્યું હતું. રિસર્ચમાં જોવા મળ્યું કે શરીર પર કાળા રંગ ધરાવતા ઉંદરો કેટલાક અઠવાડિયાં સુધી તણાવમાંથી પસાર થયા તો તેમના શરીર પર રહેલાં વાળનો રંગ સફેદ થવા લાગ્યો હતો. રિસર્ચર્સ વધતી ઉંમર સાથે વાળને સફેદ થતા રોકે તેવી દવા વિકસાવી રહ્યા છે. રિસર્ચમાં સામેલ વૈજ્ઞાનિકો અનુસાર 30 વર્ષની ઉંમર પછી મહિલા અને પુરુષ બંનેમાં સફેદ વાળ આવવાની શરૂઆત થઈ જાય છે. કેટલાક લોકોમાં તે જિનેટિક હોય છે જ્યારે કેટલાકે કિસ્સાઓમાં તણાવ જવાબદાર હોય છે.
તણાવને લીધે માત્ર માથાના વાળનો રંગ જ કેમ સફેદ થાય છે તેનું ચોક્કસ કારણ વૈજ્ઞાનિકો જાણી નથી શક્યા. મિલેનોસાયટ કોશિકા મિલેનિનનું નિર્માણ કરે છે. વાળ અને ચામડીનો રંગ કેવો હશે તે મિલેનિન નક્કી કરે છે. ઉંદરો પર કરવામાં આવેલાં રિસર્ચ પરથી માલુમ પડ્યું કે તણાવની પરિસ્થિતિમાં ઉંદરોમાં એડ્રિનેલિન અને કાર્ટિસોલ હોર્મોન રિલીઝ થયા હતા અને હૃદયના ધબકારાં વધ્યા હતા તેમજ તેમનું બ્લડ પ્રેશર પણ વધી ગયું હતું. તેનાથી નર્વસ સિસ્ટમ પ્રભાવિત થાય છે.
રિસર્ચથી જોડાયેલા પ્રોફેસર સૂનું કહેવું છે કે, સતત તણાવની પરિસ્થિતિમાં વાળમાં મિલેનિનનું નિર્માણ કરતી કોશિકાઓ નિષ્ક્રિય બને છે. તણાવની આખા શરીર પર નકારાત્મક અસર થાય છે. આશા રાખેલાં પરિણામ કરતાં રિસર્ચમાં સામે આવેલ પરિણામો ખરાબ છે.
નુકસાન પહોંચાડતા પ્રોટીનને રોકવાની તૈયારી
રિસર્ચમાં સામેલ ઉંદરો અને સામાન્ય ઉંદરોનાં જનીનના અભ્યાસમાં સામે આવ્યું કે સાયક્લિન ડિપેંડેંટ કાઈનેઝ નામનું ખાસ પ્રોટીન વાળનો રંગ બદલવા માટે જવાબદાર છે. આ પ્રોટીનને ઉત્પન્ન થતાં રોકવા માટે વૈજ્ઞાનિકો દ્વારા પ્રયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. આ પ્રયોગ દરમિયાન ઉંદરોને બ્લડ પ્રેશર સામાન્ય કરવા માટે એન્ટિ હાઈપરટેન્સિવ દવા આપવામાં આવી હતી. આ દવાને લીધે પ્રોટીનનું સ્તર ઘટ્યું હતું અને સ્ટેમ કોશિકાઓ ઓછી પ્રભાવિત થઈ હતી. આ પ્રોટીનને ઓછું કરવા માટે વૈજ્ઞાનિકો નવી દવાની શોધ કરી રહ્યા છે.
No comments:
Post a Comment